مطلبی از تورکمنینگ گؤزه‌ل آدلارئ

http://turkmenlik.blogsky.com/

ایچگین سوراغلار 

 

چاغالارنگئزا دینگه تورکمن گؤزه‌ل آدلارئ‌یاراشار. 

  

^{هرائنسانئنگ آدئ اؤزینه ماخصوص دئر، سیزینگ آدئنگئز نأمه؟ مانئسئنئ‌ بیلیأنگیزمی؟} 

^{چاغالارنگئز اوچین آد آرایانگئزمئ؟ بیزینگ وبلاگ مئزا گیرینگ وآدبارادا بیلگی توپلانگ} 

^{وآدئنگئزئ سایلانگ ومانیلئ وگؤزه‌ل آدلارئ چاغالارنگئزا سه‌چینگ .} 

مطلبی از عيدي وكيلي

http://damca.blogfa.com/

دامجالارـ توركمن ادبيياتي ـ غوُشغئ لاريوره‌ك دويغي لارـ عيدي وكيلي ـ ادبي واجتماعي

مطلبی از  پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران

http://www.turkmenleri.com/

فرهنگی : کشتی سنتی ترکمن

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمن های ایران ، کشتی سنتی ترکمن در روستای اوخی تپه به مناسبت عروسی ابوبکر همایونی فرزند حاجی گلدی ملا برگزار می شود . کشتی سنتی ترکمنی یکی از ورزشهایی است که در گذشته در تمامی عروسی ها و جشنها برگزار می شد ولی متأسفانه به این ورزش زیاد اهمیت نمی دهند و جای آن را ورزشهایی مثل والیبال و فوتبال و … پر کرده است و کمتر کسی به کشتی می پردازد و عده ی معدودی در جشن های عروسی کشتی سنتی برگزار می کنند. امیدواریم که به کشتی سنتی ترکمن اهمیت داده شود برای خواندن توضیح کامل این کشتی اطلاعیه ای را که در ادامه آماده مطالعه شود.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

ورزشی : باخت تیم والیبال جیحون اگزز آق قلا، مقابل مقاومت ارومیه

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران به نقل از خبرگزاری فارس عصر ديروز در آق‌قلا رقم خورد؛ شكست تيم واليبال جيحون اگزوز در مقابل مقاومت اروميه عصر امروز و در مرحله پلي‌آف مسابقات ليگ دسته يك واليبال كشور تيم جيحون اگزوز آق‌قلا با نتيجه سه بر يك مغلوب تيم مقاومت اروميه شد. در يكي از حساس‌ترين بازي‌هاي مرحله پلي‌آف ليگ دسته يك واليبال كشور تيم جيحون اگزوز آق‌قلا در حضور بيش از 2 هزار تماشاگر آق‌قلائي ميزبان تيم مقاومت اروميه بود.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فرهنگی : اجرای اولین ارکستر مشترک ترکمنی و فارسی در مراسم مختومقلی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران به نقل از خبرگزاری مهر در تولد مختومقلی فراغی؛ اولین ارکستر مشترک ترکمنی و فارسی در گلستان اجرا می شود. معاون هنری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان گفت: همزمان با سالروز تولد شاعر ایرانی ترکمن، اولین موسیقی مشترک ترکمنی – فارسی توسط ارکستر سمفونیک نواخته می شود.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فرهنگی :  دانش آموزان “مدرسه اتوبوسی” گنبد صاحب مدرسه ثابت شدند

گرگان – خبرگزاری مهر: در پی انتشار گزارشهای خبرگزاری مهر مبنی بر وضعیت نامناسب محل تحصیل 27 دانش آموز عشایر منطقه گنبد کاووس از سوی وزارت آموزش و پرورش دستور تهیه دو واحد مدرسه پیش ساخته مورد تاکید قرار گرفت. این دانش آموزان امروز سه شنبه با تحقق این دستور ذوق زده و از اینکه آرزوی دیرینه شان مبنی بر داشتن فضای آموزشی مناسب برآورده شده خوشحال هستند. پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران از خبرگزاری مهر بخصوص آز عکاس خبرگزاری آقای ابوطالب ندری تقدیر و تشکر می نماید. گزارش تصویری/ مدرسه جدید برای دانش آموزان مدرسه اتوبوسی

ادامه مطلب … | 1 نظر | ارسال نظر

مقالات : درباره دولت محمد آزادي

نوشته: اراز ياغمر- محقق و نويسنده تركمنستاني – مترجم: موسي جرجاني هر چه داشتم پنهان نكردم با گذشت زمان در مي‌يابيم كه درباره دولت محمد آزادي بايد بيشتر تحقيق كنيم. خوانندة امروزي آثار او را كه قبلاٌ درك آن مشكل بود، با علاقه زياد مي‌خواند؛ مشكل ما در درك آن آثار قطعاٌ بي‌توجهي محققان به‌آن آثار مي‌باشد. خوشبختانه محققان امروزي به‌آن آثار التفات بيشتري دارند.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فعّالان فرهنگی ترکمن  : حاجی مراد آق شاعر متفکّر و جوان ترکمن

حاجی مراد آق فرزند محمد آنه متولد 1355 ساکن شهرستان گنبد کاووس می باشد علاوه بر اینکه دانشجوی رشته ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور گنبد است، شعر نیز می سراید و از شاعران متفکر و جوان ترکمن می باشد. اشعار وی قوی و پر معناست به این علت اشعار وی طرفداران زیادی دارد پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران(ایران ترکمنلری) ضمن آرزوی موفقیت به این شاعر خوب قطعه شعری را از سروده های وی تقدیم شما خوبان می نماید. آغیر دوشیار مانگا آغیر دوشیار مانگا أدیم هاوریندان داش یویلارینگ اولچگینی بیلمگیم

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فرهنگی : دومین جلسه ستاد بزرگداشت مختومقلی فراغی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، دومین جلسه ی برنامه ریزی ستاد بزرگداشت مختومقلی فراغی شاعر شهیر ترکمن ایرانی در سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گنبد کاووس به ریاست محمدرضا داورزنی رئیس اداره ارشاد اسلامی گنبد و جمعی از فعّالان فرهنگی برگزار شد. جلسه رأس ساعت 13 روز چهارشنبه مورخه 18/1/89 با تلاوت آیاتی چند از کلام ا… مجید آغاز شد؛ سپس آقای محمد رضا داورزنی رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گنبد ضمن خوش آمد گویی به حضّار گفت:

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

ورزشی : پیروزی تیم والیبال بازرگانی جواهری گنبد در مقابل تیم والیبال کاله آمل

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، در هفته دوم از دور برگشت رقابتهای لیگ برتر والیبال کشور ساعت ۱۷ امروز (چهارشنبه) در سالن المپیک گنبدکاووس، بازی تیمهای بازرگانی جواهری گنبد و کاله آمل برگزار شد. و تیم والیبال بازرگانی جواهری گنبد با نتیجه 3 بر 2 تیم کاله آمل را شکست داد.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فعّالان فرهنگی ترکمن  : مصاحبه با محمّد جان آخوند بهلكه نویسنده و مدرس محبوب ترکمن

پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، با محمّد جان آخوند بهلكه نویسنده و مدرس محبوب ترکمن مصاحبه ای انجام داده که تقدیم می گردد. لطفاًخودتان را معرّفي كنيد. محمّد جان بهلكه فرزند محمّد ( باطر) متولد 1354 ساكن گنبد هستم . تحصيلات حوزوي را( حوزه علمیه مدرّسي گنبد) به پايان رساندم و مدرك ليسانس رشته ي زبان و ادبيات فارسي دارم .

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فعّالان فرهنگی ترکمن  :  عطا محمد فروز شاعر دلسوز ترکمن

پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران جهت معرفی فعالان فرهنگی ترکمن به سراغ یکی دیگر از شاعران رفته است که تقدیم شما خوبان می گردد. عطا محمد فروز متولد 1351 ساکن شهرستان گنبد یکی از شاعران جوان و دلسوز ترکمن است که به سرودن شعر ترکمنی عشق می ورزد. و 20سال است که شعر می سراید . وی کارشناس زبان و ادبیات فارسی بوده و در مقطع راهنمایی مشغول به تدریس می باشد. نمونه ای از اشعار شاعر خدایا خدایا گچه ورگن سن گناهم / الهی اِشته ور اُکنجلی آهم قاوسنگده اورسنگده گیدمن قافینگدن / سندن اوزگه یوقدر هیچ قبله گاهم

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فرهنگی : در آستانه چهلمین روز درگذشت استاد «اله مراد زبرجد»، نوازنده سرشناس كمانچه تركمن

زندگي تكرار آهنگ‌هاست و كمانچه، رابط من با مردم زمان حال و گذشته است باز هم هنرمندي در تنهايي، حسرت و سكوت رفت استاد زبرجد بعد از 50 سال فعاليت در عرصه موسيقي سنتي تركمن، ظهر روز دوشنبه مورخه 17/12/1388 در منزل خود در سن 75 سالگي دارفاني را وداع گفت. پيكر مطهراين هنرمند پيش‌كسوت و كمانچه نواز مشهور تركمن ساعت 5 بعدازظهر همانروز در ميان تاثر و اندوه خانواده، خويشان، دوستان و علاقمندان فرهنگ و هنر تشييع و نماز ميت وي توسط آخوند جلال‌الدين طلابي اقامه گرديد و آنگاه در آرامگاه ابدي آق‌آباد گنبد به‌خاك سپرده شد.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فرهنگی : رشته هاي واحد علي آباد كتول ارتقاء يافت

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران ، در راستای اجرای برنامه جامع نظام آموزشي واحد علي آباد كتول و ايجاد رشته هاي متناسب و مورد نياز جامعه، تعداد رشته هاي اين واحد دانشگاهي به 63 رشته ارتقاء يافت . مهندس محمدباقر معتمدي نژاد ضمن اعلام اين خبر در اولين جلسه دفترسنجش و نظارت با مديران گروه در سال جديد ، بر نظارت مستمر كليه مديران بر فعاليتهاي آموزشي در جهت ارتقاي كيفيت آموزشي تاكيد نمود . وي افزود : تاسيس رشته هاي جديد و كارآمد از اولويت هاي اصلي سند توسعه آموزشي اين واحد دانشگاهي بوده و خوشبختانه با تلاش همكاران سخت كوش حوزه آموزشي اين امر در حال شكل گيري است .

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

فعّالان فرهنگی ترکمن  : گفتگو با امان دردی نساری، گوینده سخنور ترکمن

پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، یک گفتگوی اختصاصی با امان دردی نساری نویسنده و گوینده سخنور ترکمن ترتیب داده که تقدیم شما خوبان می گردد. میشه خودتان را معرفی بنمائید من امان دردی نساری فرزند نورمحمد متولد 1335 ساکن آق قایه دارای مدرک تحصیلی سیکل هستم و شغلم آزاد است و در ایران و ترکمنستان کار می کنم.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

دینی : شیخ ملک فرزند دوم حضرت شیخ عثمان سراج الدین نقشبندی در گذشت

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، هفته گذشته شیخ ملک فرزند دوم حضرت شیخ عثمان سراج الدین نقشبندی بر اثر بیماری و کهولت سن در سن 78 سالگی در گذشت. مرحوم شیخ ملک، از سنیان شافعی مذهب و اصالتاً اهل کردستان ایران بودند. وی 10 خانقاه در محمود آباد ایران و کردستان عراق را اداره کرده خرج آنها را می دادند.

ادامه مطلب … | 2 نظر | ارسال نظر

فعّالان فرهنگی ترکمن  : عبدالرحمن اونق اولین رمان نویس خبره ترکمن در ایران

خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، با عبدالرحمن اونق اولین رمان نویس ترکمن ایرانی گفتگوی اختصاصی انجام داده است که تقدیم شما خوبان می گردد. عبدالرحمن اونق به خبرنگار ما گفت: عمده فعالیتم در رابطه با قصه و رمان می باشد. و بعضاً در کار ترجمه و فولکور نیز فعالیّتی داشتم. و تاکنون رمان های آوای صحرا، راز خایر خوجه، در عمق شبهای تار و گور واوغلی را به چاپ رساندم. مجموعه داستان های سورتیک، قصه های ترکمن، بیست قصه برای نوجوانان، جُنگ ترکمن و به خاطر اینچه برون و همچنین ترجمه سماجت مجموعه داستان را نیز چاپ نمودم.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

ورزشی : كسب 80 مقام ورزشي،يكي از‌ افتخارات واحد علي آباد كتول در سال 88

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، کسب 80 مقام ورزشی، دانشگاه آزاد واحد علي آباد كتول در سال 88 از افتخارات این دانشگاه است. دكتر محمد تقي حيدري ،‌معاون دانشجويي واحد علي آباد كتول در گفت و گو با آنا ، ازتربيت بدني و ورزش بعنوان عاملي مهم در تكامل و تعالي سطح سلامت جسماني ، رواني ، اجتماعي و اخلاقي جامعه نام برد و سرمایه گذاری و هدایت جوانان برای شکوفایی استعداد های بالقوه در زمینه های ورزشی را از اولویت های اين واحد دانشگاهي برشمرد.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

ورزشی :  محروميت تيم واليبال جيحون اگزوز آق قلا از بازي خانگي لغو شد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، محرومیت بازیهای خانگی تیم جیحون اگزز آق قلا لغو شد. رييس تربيت بدني شهرستان آق قلا گفت: فدراسيون واليبال محروميت تيم جيحون اگزور آق قلا از بازي هاي خانگي را لغو کرده است به گزارش ايرنا “عطجان کاملي” روز يکشنبه در اين زمينه افزود: مسابقات مرحله حذفي تيم واليبال جيحون اگزوز در قهرماني ليگ دسته يک مردان کشور در شهر آق قلا برگزار مي گردد.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

اجتماعی : تجليل و تكريم از نخبگان ، تضمين پيشرفت و تعالي آينده است

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، بر اساس اعلام مدير روابط عمومي دانشگاه آزاد اسلامي واحد علي آباد كتول، تجليل از نخبگان علمي، ‌پژوهشي و‌ فرهنگي در واحد علي آباد كتول برگزار مي شود . همزمان با فرا رسيدن روز ملي فناوري هسته اي ،‌ مراسم تجليل از نخبگان علمي ،‌پژوهشي و‌ فرهنگي در واحد علي اباد كتول برگزار مي شود . دكتر عليرضا ايرانبخش ضمن اعلام اين خبر ،. نخبگان و فرزانگان را سرمایه های جامعه برشمردكه باید در راستای پیشرفت و شکوفایی کشور به آنان توجه ویژه شود.

ادامه مطلب … | 0 نظر | ارسال نظر

دینی : اولين حوزه علميّه خواهران اهل سنت شهر گنبد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ترکمنهای ایران، اولين حوزه علميّه خواهران اهل سنت شهر گنبد ( واحد حوزه علميّه مدرسي ) با مديريت خواهر محترم ‹‹ فاطمه مدرّسي ›› پس از گذشت قريب سه سال از آغاز تأسيس كه در مكان اجاره اي شروع به كار و فعاليت نموده بود و با كمك و ياري اهالي منطقه علاوه بر ايفاي مبلغ اجاره و مخارج حوزه در اين سه سال با پس انداز حدود 20 ميليون تومان اقدام به خريداري قطعه زميني در مركز شهر به مساحت 275 متر مربع به مبلغ 65 ميليون تومان از قرار متري 237هزار تومان نموده است.

ادامه مطلب … | 3 نظر | ارسال نظر

دینی : توضیح مختصری در مورد كتاب زين العرب

كتاب«زين العرب»، يك از كتابهاي بسيار قديمي و رايج در بين تركمن هاست. نسخه‌هاي قديمي آن دستنويس بوده و به‌نظم و نثر نوشته شده و نويسنده آن مانند بسياري از كتاب‌هاي ديگر گمنام مي‌باشد. اين كتاب با تلاش آقاي مراد دردي قاضي توسط انتشاراتي قابوس گنبد، در سال 1345 از روي نسخه دستنويس آن در 101 صفحه چاپ و در اختيار علاقمندان قرار گرفته است. اين كتاب «جنگ نامه محمد حنيفه»، نام دارد كه محمد نام يكي از فرزندان حضرت علي( رض)، از يكي از همسران او به‌نام حنيفه مي‌باشد.

مطلبی از گروه درسی زبان انگلیسی بندرترکمن

http://bandarenglishteam.persianblog.ir/

Teachers Prayer

I want to teach my students how
To live this life on earth

To face its struggles and its strife
And improve their worth

Not just the lesson in a book
Or how the rivers flow

But how to choose the proper path
Wherever they may go

To understand eternal truth
And know the right from wrong

And gather all the beauty of
A flower and a song

For if I help the world to grow
In widsom and in grace

Then I shall feel that I have won
And I have filled my place

And so I ask your guidance, God
That I may do my part

For character and confidence
And happiness of heart

James J. M

مطلبی از کا کا

http://kakaarabi.blogfa.com/

برای ما مسلمانان، دستور و حکمی بالا تر از دستور و حکم خداوند وجود ندارد، خداوند دو بار در سوره مزمل به من و شما ميفرمايد:

“تا آنجا که ميتوانيد قرآن بخوانيد“
حرام فقط چيزهائی است که خداوند در قرآن حرام کرده، گناه فقط موردی است که خداوند در قرآن ما را از انجام آن منع کرده
فرمايشات خداوند (قرآن مجيد) در دست ماست چرابااین وجودبه نظريات و دستورات ديگران بیشترتوجه ميکنيم ؟!
بنظر شما اسم اين چيست؟

مطلبی از کرفه

يا ايها الخلايق

_ _ _ _ _
اوصاف بندگي را تا پاس مي‌شود كرد
الطاف زندگي را احساس مي‌شود كرد

از شعر خواجه حافظ رمزي اگر گشودي
ماه و ستاره را زرعْ با داس مي‌شود كرد

اشكي كه از صداقت بر روي گونه خيزد
با كيمياي رأفت، الماس مي‌شود كرد

گويند “ديگر امّا آن دوره ها گذشته
سرنخ كه دستت آمد، كرباس مي‌شود كرد

با منطقي كه بر دل، مهر يقين بكوبد
هم مي‌توان يقين داشت، وسواس؟!…. :مي‌شود كرد”

گويم اگر بخواهيم، اين برهه را دگرگون
يا ايها الخلايق و الناس! مي‌شود كرد

_ ______________ ____________________
گره خورد …

_ _ _ _ _
به كمي دور نگاهم گره خورد
قدم ام كج شد و راهم گره خورد
چه همه توبه شكستم چه همه
بخشش ات تا به گناهم گره خورد
محض روشن شدن تيره‌ي شب
لكه‌اي ابر به ماهم گره خورد
هق هق ام بود كه با لكنت گفت
گريه با بخت سياهم گره خورد
عقده‌اش باز شدن با كف توست
قطره اشكي كه به آهم گره خورد
چه عجب از غم سرگردان ام
گر كه با شعر و نوا هم گره خورد

مطلبی از نوای صحرا

نمايش آئيني طنز «خان بازي» در بين قوم تركمن

درسال‌هاي قديم جوانان روستاهاي تركمن صحرا درميدان اصلي روستاهاي مختلف دور هم جمع شده وبازي‌هاي محلي را اجرا مي كردند ودرپايان بازي‌ها نيز اغلب نمايش طنز خان بازي را براي حاضران اجرا مي‌كردند.
به‌گزارش پايگاه خبري تركمن هاي ايران، چون در سالهاي دور خان‌ها به‌مردم ظلم مي‌كردند و به همين دليل جوانان محلي در برابر اين ستم خان‌ها و مبارزه منفي با اعمال ناشايست آنان، درميدان روستا جمع مي‌شدند و اين آئين را در اعتراض به‌خان‌ها اجرا مي كردند.

مقدمات اجراي نمايش:
در اجراي اين نمايش طنز چند نفر بازيگر شركت دارند و براي آن ‌نور و دكور خاصي نياز نيست، ولي بازيگران بالباس‌هاي محلي و باوسايل مورد نياز و آلات ساز و آواز در صحنه حضور مي‌يابند.
نحوه اجراي نمايش آئيني طنز «خان بازي» :
نمايش با ساز و آواز دسته جمعي آغاز مي‌شود و يكي از آنها دوتار مي‌نوازند و آواز مي‌خواند و بقيه افراد نيز او را همراهي مي‌كنند.
بعد از آواز نمايش خان‌بازي به شرح ذيل آغاز مي شود: يكي از بازيگران كچل مي‌شود و بر سر او كلاه مي‌گذارند. او نقش خان را بازي مي‌كند و يكنفر دلقك بعنوان نوكر و غلام خان كه چوپان هم هست، انتخاب مي‌شود. خان از شنيدن ساز (ني) مي‌خندد، دلقك چند بار ساز را تكرار مي‌كند و خان قاه‌قاه مي‌خندد.
در ادامه دلقك كلاه خان را برمي‌دارد و سر كچل او نمايان مي‌شود. خان مي‌خواهد كلاهش را بگيرد و بپوشد، اما دلقك فرار مي‌كند و بازيگران مي‌خندند دسته جمعي مي‌خوانند:
خان ما چي شده؟ كچل شده
خان ما چي شده؟ كچل شده
آن‌ها با تكرار اشعار طنز دور خان مي‌چرخند و كف مي‌زنند و شعر مي‌خوانند و خود خان هم مي‌خندد.
در ادامه وقت پنهان كردن تخم‌مرغ در زير يكي از كلاه‌هاي افراد مي‌رسد. چشم دلقك را مي‌بندند و سپس يكي از بازيگران تخم‌مرغ را مي‌گيرد و آنرا در زير كلاه خان بطور عمودي قرار مي‌دهد تا در موقع بازرسي، آن فرد چشم بسته بتواند آنرا تشخيص بدهد. در اين موقع آن فرد چشم بسته براي پيدا كردن تخم‌مرغ، كلاه افراد را بازرسي مي‌كند و بلاخره متوجه مي‌شود كه تخم‌مرغ زير كلاه خان است. او باكف دست محكم به تخم‌مرغ مي‌زند و تخم‌مرغ مي‌شكند و سر وصورت خان را كثيف مي‌كند و خان دلقك را دنبال مي‌كند تا تلافي كند و سپس افراد بقيه شعر را مي خوانند.
در ادامه اين نمايش، نوبت تحويل كالا بعنوان ماليات به‌خان مي‌رسد. اهالي ده در مقابل خانه خان به صف مي ايستند و هركدام از محصول توليدي خود مقداري را بعنوان ماليات آورده‌اند كه دلقك آنرا تحويل مي‌گيرد و خان نظارت مي‌كند. يكي از اهالي سبد بزرگي آورده و دلقك در آن را باز مي‌كند كه در داخل آن كاه است. خان ناراحت مي‌شود. نفر بعدي يك كيسه پشم مي‌آورد و….
و در واقع همه افراد باآوردن چيزي غيرقابل تصور، خان را مسخره مي‌كنند.
در قسمت پاياني نمايش، نوبت به‌ خان سواري مي‌رسد. بازيگران دور خان جمع مي‌شوند و دلقلك ني مي‌زند و خان خنده‌اش مي‌گيرد. او آنقدر مي‌خندد تا بلاخره به‌زمين مي‌افتد و از حال مي‌رود. در اين موقع بازيگران خان را از جايش بلند مي‌كنند و هركدام به نوبت سوار او شده و يكدور دور ميدان از خان سواري مي گيرند.

مطلبی از :  دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن

معرفی منطقه ترکمن صحرا
 

ترکمن صحرا در شمال شرقی ایران است و شامل شهرهای گنبد کاووس، بندر ترکمن، آق‌قلا، مراوه‌تپه، کلاله، سیمین‌شهر، گمش‌تپه، نگین‌شهر، انبار آلوم و داشلی برون می باشد. اکثریت جمعیت ترکمن صحرا را ترکمن‌ها تشکیل می دهند که مردمانی ترک زبان و مسلمان(اهل سنت حنفی) می باشند. ترکمن‌صحرا جلگه‌ای است رسوبی و نسبتاً هموار که از عقب‌نشینی دریای خزر و تجمع رسوبهای رودهایی نظیر اترک و گرگان به وجود آمده است. این جلگه عریضترین بخش جلگه‌های خزری است که شمال استانهای گلستان و خراسان شمالی را در بر می‌گیرد، این منطقه بین عرضهای جغرافیایی ۳۶ درجه و ۳۰ دقیقه (جنوب گرگان) تا ۳۸ درجه شمالی (چات) و نیز طولهای جغرافیایی ۵۳ درجه و ۵ دقیقه (بندرترکمن) تا ۵۶ درجه شرقی (مراوه تپه) در استان گلستان قراردارد (بدون احتساب شمال خراسان).

از لحاظ موقعیت جغرافیایی این منطقه از مغرب به دریای خزر و از شمال به جمهوری ترکمنستان محدود می‌شود که با طول ۴۰۰ کیلومتر از غرب به شرق گسترده است و از مشرق به خراسان و منطقه نیمه‌خشک بجنورد و دره‌گز و از جنوب به کوهپایه‌های جنگلی البرز شمالی محدود است. شیب زمین از جنوب به شمال و از شرق به غرب در امتداد شبکه آبها و رودهایی که به دریای خزر می‌ریزد کاهش می‌یابد.

طبیعت
زمین‌شناسی و خاک

این منطقه از رسوبات آبرفتی دوران چهارم زمین‌شناسی انباشته شده است که بهترین منبع ذخیره‌کننده آب زیرزمینی است. این آبرفتها دارای بافت سست و ریز بوده، درجه سختی آنها بسیار کم است (رس، ماسه، مارن) و در نتیجه نه آنچنان ریز چسبنده است و نه آنچنان سخت و سنگی، بلکه برای رویش گیاه و نفوذ آب امکانات را دارد. بغیر از چند تپه ماسه‌ای (نهشته‌های بادی از نوع لُس) ناهمواری چندانی در سطح دشت مشاهده نمی‌شود. تپه‌هایی که در سطح منطقه است به زبان محلی قره‌دفه (سیاه‌تپه)، قیزلاردفه (تپه دختران)، یاریم‌دفه (نیم‌تپه)، کوموش‌دفه (تپه‌نقره‌ای) و… نامیده می‌شوند که البته این تپه‌ها از نظر تغییرات اقلیمی و رویش گیاهی نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند.

ارتفاع دشت که در ساحل دریا (بندرترکمن) ۲۰- متر است به سمت مشرق در حوالی گوکجه‌داغ در شمال‌شرق گنبد به ارتفاع بیش از ۵۰۰ متر افزایش می‌یابد. از سمت مشرق، منطقه ناهموار کلاله، مینودشت، گلیداغ، قره‌بلخان، مراوه‌داغ و حصارچه شروع شده و کم‌کم به تپه‌های جنگلی البرز شمالی و خراسان غربی متصل می‌شود. خاک منطقه از جنوب به شمال از نظر هوموس و میزان باروری فقیرتر می‌شود تا جایی که خاکهای مرغوب مناطق جنوبی جای خود را به خاکهای شور و بیابانی حوالی‌ رود اترک و نوار مرزی در شمال استان گلستان می‌دهد. سطح دشت پوشیده از خاکهای قهوه‌ای رسوبی نسبتاً ریز بافت است که امکان رویش علف و بوته‌ها شامل چمن و گیاهان نیمه‌خشک را فراهم آورده است. در این نوع خاک امکان کشت غلاتی نظیر گندم و جو و گیاهانی مثل پنبه، برنج و سبزیجات کاملاً فراهم است که علاوه بر تولید مواد غذایی، مقداری مرتع مصنوعی هم برای دامها فراهم می‌شود (بقایای گندم و سایر محصولات زراعی). در بخش شوره‌زارهای شمال و شمال‌غرب و در قسمت غرب دشت در حدود اترک‌رود- که شهر گنبدکاووس در آن واقع است- نوعی بیابانی وجود دارد.

آب و هوا

این منطقه از لحاظ آب و هوایی، پوشش گیاهی، خاک و زندگی جانوری از سایر مناطق شمال کشور (گیلان و مازندران) متمایز است و این با کاهش ریزشهای جوی، رطوبت نسبی هوا و افزایش درجه حرارت از غرب به شرق مشخص می‌شود به طوری که برای مثال می‌توان اختلاف ریزشهای جوی را که در بابلسر۸۶۸ میلیمتر است و در گرگان به ۶۳۵ میلیمتر و در حوالی گنبد به ۴۷۲ میلیمتر کاهش می‌یابد در نظر گرفت، (سالنامه هواشناسی کشور- سال ۱۳۶۳) این اختلافات از ترکیب آب و هوایی منطقه ناشی می‌شود و از دیدگاه هواشناسی خود بخشی جداگانه است اما پدیده‌هایی از قبیل دوری از ارتفاعات البرز، کاهش رطوبت بادهای غربی و عبور جریانهای هوایی سرد و خشک سپری از صحرای قراقوم را که بسیار کم باران است باید موثر دانست. ضمن اینکه شمال این منطقه ادامه صحرای خشک و نیمه‌خشک جمهوری ترکمنستان است. ماه بهمن پربارانترین و ماه تیر خشک‌ترین ماه سال در این منطقه است. درجه حرارت نیز از مغرب به مشرق افزایش می‌یابد به طوری که در تابستان در بعضی از نقاط صحرایی دمای بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد نیز مشاهده شده است.درجه حرارت نقاط مختلف یکسان نیست. هر چه از غرب به شرق و از جنوب به شمال برویم بر دمای محیط افزوده می‌شود. برای نمونه با توجه به یافته‌های هواشناسی دو ایستگاه گرگان و گنبدکاووس می‌بینیم که میانگین دمای سالانه گرگان ۳۵/۱۷ درجه سانتیگراد و گنبد کاووس ۶/۱۷ درجه سانتیگراد است. با توجه به اینکه ارقام مربوط به میانگین دمای سالانه در یک نقطه نمی‌تواند گویای وضعیت کلی دما در آن منطقه باشد باید به ارقام حداکثر و حداقل مطلق (بیشینه و کمینه) دمای سالانه نیز توجه کرد. کمترین دمای سالانه ایستگاه گرگان ۶/۹- درجه سانتیگراد و در ایستگاه گنبد ۵/۱۴- درجه سانتیگراد در دیماه گزارش شده است. بیشترین دمای سالانه نیز در ایستگاه گرگان در تیرماه ۶/۴۳ درجه سانتیگراد و در ایستگاه گنبد در تیرماه ۴۶ درجه سانتیگراد ثبت شده است.

از نظر تعداد روزهای یخبندان در سال نیز در نقاط گوناگون استان تفاوتهایی مشاهده می‌شود به طوری که در ایستگاه گرگان ۱/۱۳ روز و در ایستگاه گنبد ۸/۳۰ روز در طول سال یخبندان ثبت شده است. همچنین تعداد ماههای همراه با یخبندان در ایستگاه گرگان ۵ ماه و در ایستگاه گنبد ۶ ماه گزارش گردیده است بنابراین بارز است که بیشترین میزان تبخیر در نواحی شمالی و کمترین میزان در نواحی جنوبی صورت می‌گیرد. سردترین ماهها در منطقه دی و بهمن است با ۷/۱ و ۴/۰- درجه سانتیگراد در ایستگاه گنبد ثبت شده است و گرمترین ماهها خرداد، تیر و مرداد به ترتیب با ۲/۳۱، ۱/۳۷ و ۲/۳۳ درجه سانتیگراد است. اختلاف از نقطه‌ای به نقطه دیگر را باید بیشتر معلول عوامل محلی مانند اختلافات ارتفاع یا بادهای محلی دانست. بادهای مرطوب غربی از جمله بادهای غالب منطقه است که در طول زمستان از غرب به شرق و جنوب‌شرقی می‌وزد و اغلب باران‌زاست. از دیگر بادهای منطقه باد سرد و خشک شمال‌شرقی است که از سیبری می‌وزد و فاقد رطوبت است و در منطقه به نام محلی ترکمنی «سورتیک» (Sortik) شناخته می‌شود.

طبق آمار، اختلاف درجه حرارت فصلی به وضوح در منطقه ترکمن‌صحرا مشهود است و پاییز و زمستان آن مرطوب است. از اینرو شمال این منطقه (بخش شمالی بندرترکمن، گنبدکاووس، مراوه‌تپه و آق‌قلا) جزو قلمرو آب و هوای نیمه‌بیابانی یا نیمه‌خشک قرار می‌گیرد و مناطق جنوبی این منطقه (از جمله جنوب بندرترکمن و جزیره آشوراده) جزو مناطق معتدل با آب و هوای شبه مدیترانه به حساب می‌آید و هر چه از مشرق به طرف غرب ترکمن‌صحرا برویم آب و هوا معتدل‌تر می‌شود.

منابع آب

مهمترین منابع آبی در سطح ترکمن‌صحرا رودهایی دائمی هستند که عبارتند از: ۱- رود گرگان: مهمترین رود صحرای ترکمن است که از کوه آلاداغ(حوالی بجنورد) سرچشمه می‌گیرد و در جهت شرق به غرب جریان یافته، در مسیر خود تا شرق منطقه گوکلان(از مناطق کوهستانی گنبد) با عمق نسیتاً زیاد عبور می‌کند، سپس وارد دشت گرگان شده، از شهرهای گنبدکاووس و آق‌قلا عبور کرده پس از طی حدود ۳۰۰ کیلومتر در حوالی خواجه‌نفس از توابع بندرترکمن به دریای خزر می‌ریزد.

به علت پایین بودن سطح آب رود گرگان، استفاده از آن در امور زراعت تنها بوسیله تلمبه یا سد امکان دارد. آب آن بسیار گل‌آلود بوده، مهمترین منبع آبی مردم این منطقه برای زراعت و مصرف دامها است. سد مخزنی خاکی وشمگیر که حدود ۵۰ هکتار از اراضی اطراف را مشروب می‌سازد بر روی این رود احداث شده است. ۲- رود اترک: به طول ۵۰۰ کیلومتر، از بزرگترین رودهای ایران است که از دامنه‌های غربی کوه هزارمسجد(حوالی قوچان) سرچشمه گرفته و از شرق به غرب به موازات رود گرگان جریان یافته، پس از عبور از دره‌های کوهستانی و تنگه‌های باریک در شرق، با یک قوس به سوی دشتهای ساحلی تغییر جهت می‌دهد و در خلیج حسنقلی به دریای خزر می‌ریزد. اهمیت این رود به سبب مشروب کردن اراضی خشک و نیمه‌خشک ایران و جمهوری ترکمنستان است. ۳- رود قره‌سو: این رود از کوههای شرقی گرگان سرچشمه گرفته و پس از طی مسیری از شرق به غرب به طول هشتاد کیلومتر به خلیج گرگان در دریای خزر می‌ریزد. رود قره‌سو به علت موقعیتش، آب تمام رودهای کوچک حوضه خود را که در دامنه شمالی البرز جریان دارد به طرف خود می‌کشاند که بدین ترتیب دشت گرگان و رود اترک در قسمت سفلای خود سهمی از آبهای دامنه شمالی البرز دریافت نمی‌کنند.
چنین وضعی باعث ظهور دو منطقه متباین طبیعی در دو سوی شمالی و جنوبی آن شده است که جنوب آن دارای جنگلهای انبوه و شمال ان با مشخصات دشت شامل چمنهای موقتی و علفزار است.

پوشش گیاهی

پوشش گیاهی ترکمن صحرا به عملکرد پدیده آب وهوایی، ارتفاع و موقعیت جغرافیایی و خاک منطقه ارتباط مستقیم دارد و این میان، خاک، درجه حرارت و رطوبت از مهمترین عوامل تعیین کننده در نوع و زمان رشد گیاهان منطقه به شمار می‌رود.

پوشش گیاهی شمال گرگانرود نسبت به جنوب آن فقیرتر است و اغلب گیاهان‌شورپسند و مقاوم در برابر خشکی نظیر اشنیان و گز که برای پرورش شتر و بز و تا حدودی گوسفند مناسب است می روید و برعکس در جنوب رود گرگان، پوشش گیاهی بسیار غنی است و انواع گیاهان چمنی و تیره گندمان نظیر جو خودرو، به علاوه گیاهان متنوع دیگر نظیر برموس، فالاریس و دم در آن می‌روید که برای پرورش گوسفند و گاو مناسب است.

زندگی جانوری

جانوران این منطقه از انواع جانوران منطقه نیمه بیابانی تا جنگلی (طوقه جانوری پاله آرکتیک) است و می‌توان از گرگ، روباه و کفتار، خرگوش، موش صحرایی، جوجه تیغی، مار و آهو در بخش شرقی آن، پرندگانی مثل اردک و غاز در مردابها و چمنزارهای مرطوب، کبوتر چاهی، گنجشک، سار، دراج و قرقاول در بخش جنوبی و تیره‌های مختلف شاهین و عقاب در شمال منطقه نام برد.

در رودها و آبهای ساحلی دریای خزر نیز انواع ماهیهای شمال ایران به فور یافت می‌شود که صید آنها مشغله اصلی مردم بندر ترکمن، خواجه نفس و کمش تپه است.

به علت قرارگرفتن ترکمن صحرا بین مناطق مرطوب و جنگلی البرز شمال و خشک و بیابانی ترکمنستان در شمال و منطقه نیمه خشک مرتفع در شرق بجنورد، تربیت انواع دامها در این منطقه مقرون به صرفه است. از جمله: ۱- اسب و گاو که در مناطق چمنزار و آب کافی تربیت می‌شود (جنوب گرگان و شرق گنبد) ۲- گوسفند و بز که در مناطق نیمه خشک استپی و نیمه مرطوب تربیت می‌شود. (بخشهای مرکزی، جنوبی و شرقی منطقه) ۳- شتر که در شمال رود گرگان و بخشهای شمالی منطقه بویژه ریگزارها و شوره‌زارهای شمال و شمال شرقی که دارای هوای خشک و رطوبت کم است تربیت می‌شود.

به تبعیت از ویژگیهای آب وهوایی، پوشش گیاهی، ارتفاع و زندگی جانوری این منطقه را می‌توان به سه بخش اکولوژیکی تقسیم کرد: ۱- منطقه جنوبی که ناحیه‌ای جنگلی و مرطوب است با بارش سالیانه بیش از ۵۰۰ میلی‌متر و از نظر شکل زمین عموماً به شکل تپه است که کم‌کم‌ به دامنه‌های ملایم البرز شمالی وصل می‌شود و مهمترین منطقه پرورش گاو و گوسفند است. ۲- منطقه مرکزی شمال علی‌آباد، رامیان و گوکلان که بخش وسیعی را به نام دشت گرگان دربرمی‌گیرد و بین منطقه جنوب و رودگرگان واقع است که مهمترین بخش زراعی منطقه نیز به شمار می‌رود. اقلیم معتدل و نیمه‌خشک مشخصه بارز این حوزه است و پوشش گیاهی آن نیز چمن و استپ نیمه‌خشک است. ۳- منطقه شمالی که بین رودهای گرگان و اترک واقع شده؛ گنبد کاووس، آق قلا، مراوه تپه، داشلی برون، بندر ترکمن و کمش تپه را دربرمی‌گیرد که محل اصلی سکونت اقوام ترکمن است و کشت غلات و پرورش اسب و گوسفند در آنجا رایج است (بیگدلی، محمدرضا.ترکمنهای ایران. پاسارگاد. ۱۳۶۹)

شناخت تاریخی

منطقه ترکمن صحرا و دشت گرگان تاریخی بسیار کهن دارد. این منطقه به علت همجواری با شهرها، مناطق باستانی معروفی چون داهه (دهستان) ،نیشابور، مرگیانا (مرو)، نیسا (نسا)، تپورستان (طبرستان) و کومش از زمانهای قدیم مورد توجه بوده است و در طول زمانهای مختلف محل سکونت و زیست اقوام مختلف ایرانی بوده است. قدیمی‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی منطقه شمال سفالینه‌ها و دست ساخته‌های بشر (که در شمال شهرستان گنبد کاووس یافته شده) پیشینه سکونت و زیست در این منطقه را به بیش از هفت هزار سال پیش می‌رساند. در منطقه ترکمن صحرا، شهرستان ترکمن با دارا بودن ویژگیهای مختلف از نظر تاریخی دارای اهمیت بسزایی بوده است. با وجود جدیدالتأسیس بودن بندر ترکمن، شهرستان ترکمن دارای پیشینه تاریخی کهنی است. وجود گورستان و تپه باستانی کمیش تپه کوچک، دیوار تاریخی گرگان (دیوار قزل آلان) در شمال شهرستان،‌جزیره آبسکون، جزیره مهم و استراتژیک آشوراده در غرب بندر ترکمن و غیره پیشینه سکونت در این شهرستان را به سالیان بسیار دورتر برمی‌گرداند.

شر یف شیرمحمدلی

گنبد کاووس

گلستان